Województwo świętokrzyskie ma najgorszą prognozę demograficzną w Polsce: do 2060 roku może stracić nawet 30,6 procent mieszkańców, najwięcej spośród wszystkich 16 województw. Jednocześnie sezon turystyczny 2026 w Górach Świętokrzyskich należy do najlepszych w historii regionu, a Świętokrzyski Park Narodowy notuje kolejny rekord odwiedzin. Region kurczy się demograficznie, ale coraz mocniej przyciąga turystów.
Dlaczego świętokrzyskie wyludnia się najszybciej w Polsce?
Według prognozy Głównego Urzędu Statystycznego z sierpnia 2023 roku województwo świętokrzyskie traci mieszkańców szybciej niż jakikolwiek inny region kraju. W 2022 roku liczyło 1 178 164 mieszkańców, z czego 22 procent stanowiły osoby powyżej 65. roku życia. Dwa czynniki napędzają ten proces: ujemne saldo migracji, czyli wyjazdy młodych ludzi do większych ośrodków akademickich i za granicę, oraz depresja urodzeniowa, w której liczba zgonów znacznie przewyższa liczbę urodzeń.
Ile mieszkańców może stracić region do 2060 roku?
GUS prognozuje, że do 2060 roku liczba mieszkańców województwa spadnie do 817 348 osób, czyli o 30,6 procent. To najgłębszy spadek wśród wszystkich województw, przy średniej krajowej na poziomie 17,6 procent. Dla porównania województwa mazowieckie i pomorskie mają stracić poniżej 8 procent mieszkańców w tym samym okresie. Odsetek osób w wieku 65 lat i więcej ma wzrosnąć z 22 do 36 procent.
| Wskaźnik | Prognozowana zmiana do 2060 roku |
|---|---|
| Świętokrzyskie, całe województwo | -30,6% |
| Kielce, miasto | -30,8% |
| Ludność produkcyjna w Kielcach | -42,2% |
| Średnia dla Polski | -17,6% |
| Mazowieckie i pomorskie | poniżej -8% |
Które miasta znikają najszybciej z mapy?
W ogólnopolskim rankingu miast powiatowych o największym tempie wyludniania trzy ośrodki ze świętokrzyskiego znalazły się w pierwszej dwunastce kraju. Starachowice zajęły 6. miejsce, ze spadkiem 15,62 procent w ciągu 15 lat, licząc od 2009 do 2024 roku, i w ostatnim roku straciły ponad 600 mieszkańców. Ostrowiec Świętokrzyski uplasował się na 7. miejscu ze spadkiem 15,55 procent, a Skarżysko-Kamienna na 12. z wynikiem 15,12 procent.
| Miasto | Miejsce w kraju | Spadek ludności 2009-2024 |
|---|---|---|
| Starachowice | 6. | -15,62% |
| Ostrowiec Świętokrzyski | 7. | -15,55% |
| Skarżysko-Kamienna | 12. | -15,12% |
Turystyczny paradoks: rekordowy sezon 2026 w Górach Świętokrzyskich
Podczas gdy dane demograficzne są alarmujące, sezon turystyczny 2026 okazał się jednym z najlepszych w historii regionu. Świętokrzyski Park Narodowy do końca września sprzedał około 215 tysięcy biletów wstępu, a łączna liczba odwiedzających sięgnęła 300 tysięcy, wobec 230 tysięcy sprzedanych biletów w całym poprzednim roku. To kontynuacja trendu, w którym park notuje przyrost o co najmniej 10 tysięcy turystów rocznie od kilku lat. W ostatni weekend wakacji przed kasami zamku królewskiego w Chęcinach ustawiały się długie kolejki.
Gdzie w regionie mieszkańców wciąż przybywa?
Spadek demograficzny nie dotyczy całego województwa jednakowo. Zaledwie 4 spośród 102 gmin regionu odnotowują wzrost liczby mieszkańców i wszystkie leżą w powiecie kieleckim, w bezpośrednim sąsiedztwie Kielc. Najwięcej zyskuje gmina Nowiny (+13,0 procent), a za nią Morawica (+5,5 procent), Masłów (+3,0 procent) i Miedziana Góra (+0,3 procent). Na przeciwległym biegunie są gminy Bałtów (-65,0 procent), Smyków (-62,3 procent) i Radków (-59,5 procent).
Czy zmienią się granice województwa świętokrzyskiego?
Tempo depopulacji skłania samorządowców i demografów do dyskusji o przyszłym kształcie podziału administracyjnego regionu. Głębokość prognozowanego spadku, największa wśród 16 województw, oznacza, że za kilkadziesiąt lat świętokrzyskie może mieć problem z utrzymaniem obecnej struktury powiatów i gmin przy malejącej bazie podatkowej i malejącej liczbie mieszkańców w wieku produkcyjnym. Na razie to analizy i głosy w debacie publicznej, a nie konkretne decyzje administracyjne.
Najczęściej zadawane pytania
Ile osób mieszka obecnie w województwie świętokrzyskim?
Według danych GUS z 2022 roku województwo świętokrzyskie liczyło 1 178 164 mieszkańców, z czego 183 885 osób mieszkało w Kielcach, stolicy regionu.
Które gminy w województwie świętokrzyskim zyskują mieszkańców?
Tylko 4 ze 102 gmin regionu notują wzrost liczby ludności: Nowiny, Morawica, Masłów i Miedziana Góra. Wszystkie leżą w powiecie kieleckim, w sąsiedztwie Kielc.
Ile turystów odwiedziło Świętokrzyski Park Narodowy w 2026 roku?
Do końca września 2026 roku sprzedano około 215 tysięcy biletów wstępu, a łączna liczba odwiedzających park sięgnęła 300 tysięcy, co park uznaje za kolejny rekordowy wynik.
Czy głęboka depopulacja dotyczy tylko województwa świętokrzyskiego?
Nie, spadek liczby ludności prognozowany jest dla całej Polski, średnio o 17,6 procent do 2060 roku, jednak świętokrzyskie ma notować największy ubytek spośród wszystkich 16 województw.
Źródła
- ceo.com.pl – prognoza GUS dla świętokrzyskiego
- kielce.tvp.pl – demograficzny dramat regionu
- kielce.tvp.pl – możliwe zmiany administracyjne
- starachowice.eska.pl – ranking wyludniających się miast
- radiokielce.pl – rekord frekwencji w ŚPN
- kielce.tvp.pl – podsumowanie sezonu turystycznego 2026
- rrl.stat.gov.pl – raport GUS o procesach demograficznych
