Piaskownica regulacyjna AI w Polsce: 35 mln zł na bezpłatne testy od MSP

Od 11 sierpnia 2026 roku w Polsce obowiązuje ustawa o systemach sztucznej inteligencji. Ministerstwo Cyfryzacji przeznaczyło 35 mln zł na piaskownicę regulacyjną, w której firmy i urzędy mogą bezpłatnie testować systemy AI pod nadzorem państwa, zanim trafią na rynek. Sama piaskownica ma ruszyć za 3-4 miesiące od wejścia ustawy w życie.

Co to jest piaskownica regulacyjna dla AI?

Piaskownica to kontrolowane środowisko testowe. Firmy i instytucje publiczne mogą w nim sprawdzić, czy ich systemy sztucznej inteligencji są zgodne z unijnym rozporządzeniem AI Act, zwłaszcza systemy wysokiego ryzyka.

Test w piaskownicy nie grozi karą. Ma to zachęcić firmy, żeby zgłaszały produkty do weryfikacji, zamiast wypuszczać je na rynek bez sprawdzenia.

Ile pieniędzy przeznaczono na piaskownicę?

Budżet projektu wynosi 35 mln zł. Nabór na portal centralny i bezpieczne środowisko testowe ogłosiło Digital Poland Project Centre, instytucja podległa Ministerstwu Cyfryzacji (brandsit.pl).

To jedna, wspólna kwota na infrastrukturę testową dla administracji i biznesu, a nie środki rozdzielone między osobne projekty resortowe.

Kto może korzystać z piaskownicy?

Z piaskownicy mogą korzystać małe i średnie przedsiębiorstwa oraz startupy. Zyskują dostęp do infrastruktury obliczeniowej i ekspertyzy prawnej bez konieczności budowania własnych zasobów.

Skorzysta z niej też administracja publiczna. Urzędy będą mogły testować własne systemy AI bez ingerencji w systemy operacyjne, które już działają.

Jakie instytucje stoją za projektem?

Projekt koordynuje Ministerstwo Cyfryzacji. Współpracują z nim Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Urząd Ochrony Danych Osobowych, NASK, Cyfronet AGH i Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (brandsit.pl).

Nad całością czuwa nowy organ: Komisja do spraw Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Jej przewodniczący ma być mianowany przez parlament na pięcioletnią kadencję (polskieradio.pl).

Jaki jest harmonogram wdrożenia ustawy?

Terminy rozkładają się na kilka miesięcy, od podpisania ustawy do uruchomienia samej piaskownicy.

Źródło harmonogramu: polskieradio.pl.

Co mówią urzędnicy o nowym prawie?

Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski zapewnia, że firmy, które przejdą testy w piaskownicy, zyskają potwierdzenie, że ich produkty AI zostały sprawdzone i uznane za bezpieczne (polskieradio.pl).

Minister cyfryzacji i wicepremier Krzysztof Gawkowski nazwał ustawę ważnym krokiem dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce.

Czy piaskownica ma krytyków?

Tak. Krytycy wskazują, że budżet w dużej mierze trafia do instytucji państwowych i akademickich, takich jak NASK, Cyfronet AGH czy PCSS. Sektor prywatny, w tym dostawcy GPU i centrów danych, ma w projekcie ograniczony udział (brandsit.pl).

Moim zdaniem to uzasadniona obawa. Jeśli piaskownica ma realnie pomóc firmom testować produkty, prywatni dostawcy infrastruktury powinni mieć w niej jasną rolę, a nie tylko funkcję odbiorców dotacji akademickich.

Co dalej z piaskownicą AI?

Najbliższe miesiące pokażą, czy terminy się utrzymają. Komisja ds. AI ma dostać przewodniczącego do października, a resztę składu do listopada 2026 roku.

Sama piaskownica, według deklaracji wiceministra, ma zacząć działać 3-4 miesiące po wejściu ustawy w życie, czyli najpóźniej na przełomie 2026 i 2027 roku.

Najczęstsze pytania o piaskownicę regulacyjną AI

Kiedy weszła w życie ustawa o systemach sztucznej inteligencji?

11 sierpnia 2026 roku, około dwa tygodnie po podpisaniu przez prezydenta Karola Nawrockiego 27 lipca 2026 roku.

Jaki jest budżet piaskownicy regulacyjnej dla AI?

35 mln zł, według Digital Poland Project Centre.

Kto może bezpłatnie testować systemy AI w piaskownicy?

Małe i średnie przedsiębiorstwa oraz startupy, a także administracja publiczna.

Jakie instytucje biorą udział w projekcie?

Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Urząd Ochrony Danych Osobowych, NASK, Cyfronet AGH i Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe.

Kiedy piaskownica zacznie realnie działać?

Według wiceministra cyfryzacji Dariusza Standerskiego, 3-4 miesiące po wejściu ustawy w życie, czyli około listopada lub grudnia 2026 roku.

Czym jest Komisja do spraw Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji?

Nowy organ nadzorczy, który ma zarządzać piaskownicą i weryfikować systemy AI wysokiego ryzyka. Jego przewodniczącego mianuje parlament na pięcioletnią kadencję.

Źródła

• Polska piaskownica AI, 35 mln zł na testy, brandsit.pl
• Polska piaskownica regulacyjna dla AI, polskieradio.pl