AI Act w Polsce: harmonogram, kary i zagrożone zawody wrzesień 2026

Przez

18 września, 2026

Artykuł opublikowany 18 września 2026.

11 sierpnia 2026 weszła w życie polska ustawa o AI, a we wrześniu Sejm wybiera szefa regulatora KRiBSI. Kary z unijnego AI Act sięgają 35 mln euro lub 7 proc. obrotu firmy. PIE szacuje, że 3,68 mln Polaków pracuje w zawodach najbardziej wystawionych na wpływ AI.

Jakie przepisy AI Act już obowiązują?

Rozporządzenie UE 2024/1689 weszło w życie 1 sierpnia 2024, ale stosuje się je etapami. Od lutego 2025 obowiązuje zakaz praktyk niedopuszczalnych, m.in. scoringu społecznego. Od sierpnia 2025 – wymogi dla modeli GPAI i kary. Od sierpnia 2026 – oznaczanie treści wygenerowanych maszynowo.

Kiedy przepisy dla systemów wysokiego ryzyka?

Pierwotny termin – sierpień 2026 – przesunięto pakietem Digital Omnibus. Obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka (rekrutacja, ocena zdolności kredytowej, edukacja, wymiar sprawiedliwości) zaczną obowiązywać od 2 grudnia 2027, a wymogi dla AI w produktach sektorowych – od sierpnia 2028.

Data	Co wchodzi w życie
2 lutego 2025	Zakaz praktyk niedopuszczalnych
2 sierpnia 2025	Wymogi dla modeli GPAI, kary
2 sierpnia 2026	Oznaczanie treści AI i deepfake’ów
2 grudnia 2027	Systemy wysokiego ryzyka
2 sierpnia 2028	AI w produktach sektorowych

Źródło: rozporządzenie UE 2024/1689, pakiet Digital Omnibus.

Czy Polska ma organ nadzorczy nad AI?

Tak, choć w budowie. Ustawa z 11 sierpnia 2026 powołała Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) przy Ministerstwie Cyfryzacji, w składzie z przewodniczącym, dwoma zastępcami i przedstawicielami UOKiK, KNF oraz KRRiT. Przewodniczącego wybiera Sejm na pięć lat, jego nazwisko może paść na posiedzeniu 15-18 września 2026. KRiBSI ma prowadzić kontrole i wydawać opinie dla firm.

Jakie obowiązki czekają polskie firmy?

Firmy używające AI muszą już zapewnić pracownikom kompetencje AI i unikać zakazanych praktyk. Dostawcy GPAI prowadzą dokumentację i raportują incydenty. Od sierpnia 2026 dochodzi oznaczanie treści generowanych maszynowo. Firmy wdrażające systemy wysokiego ryzyka dostaną najwięcej wymogów: zarządzanie ryzykiem, logowanie zdarzeń, nadzór człowieka – od grudnia 2027.

Które zawody są najbardziej narażone na AI?

Według PIE 3,68 mln osób w Polsce pracuje w 20 zawodach najbardziej wystawionych na AI: finansiści, prawnicy, programiści, matematycy, część urzędników, sekretarki, nauczyciele akademiccy. Udział zadań narażonych na automatyzację PIE szacuje na 17,5 proc., czyli co szóste miejsce pracy. Zjawisko dotyka silniej kobiety: 2,16 mln pracujących kobiet jest w tej grupie (28 proc. wszystkich pracujących kobiet) wobec 1,53 mln mężczyzn (17 proc.).

Co mówią dane międzynarodowe?

OECD szacuje, że automatyzacją może zostać docelowo objętych blisko 27 proc. miejsc pracy w krajach OECD, a Europa Wschodnia jest bardziej narażona. Dla Polski wskaźnik wynosi 33,5 proc. etatów, więcej niż w Szwecji (20,1 proc.). Barometr PwC dzieli zawody na „zdemokratyzowane” (52 proc. ról, m.in. księgowi, programiści) ze spadającymi płacami oraz „sprofesjonalizowane” (22 proc., m.in. specjaliści HR) z płacami rosnącymi od 2018 do 2025 ponad 40 proc. szybciej.

Czy te prognozy nie są przesadzone?

Część ekonomistów studzi alarmistyczny ton. Prof. Jacek Męcina ocenia, że obawy o gwałtowny spadek zatrudnienia z powodu AI są nieuzasadnione, a transformacja rozłoży się na lata. Stopa bezrobocia w Polsce wyniosła w styczniu 2026 zaledwie 3,1 proc. – najniżej w UE.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy firmy muszą stosować cały AI Act?

Nie ma jednej daty: zakazy od lutego 2025, GPAI od sierpnia 2025, oznaczanie treści AI od sierpnia 2026, systemy wysokiego ryzyka od grudnia 2027.

Jaka instytucja nadzoruje AI Act w Polsce?

KRiBSI, powołana ustawą obowiązującą od 11 sierpnia 2026. Ukonstytuowanie komisji trwa jesienią 2026.

Jakie kary grożą za naruszenie AI Act?

Do 35 mln euro lub 7 proc. obrotu za zakazane praktyki, do 15 mln euro lub 3 proc. za inne naruszenia, do 7,5 mln euro lub 1 proc. za wprowadzenie w błąd organu nadzorczego.

Czy AI faktycznie zabierze pracę milionom Polaków?

Dane mówią o narażeniu zadań na automatyzację, nie o pewnej likwidacji etatów. PIE liczy 17,5 proc. zadań, OECD 33,5 proc. etatów jako zagrożone – to prognozy ryzyka, nie zapowiedzi zwolnień.